گلریز: موسیقی حماسی سنگر فرهنگی در برابر جنگ رسانهای دشمن است/ «پلاک هشت» نشان داد اگر ارادهای جدی وجود داشته باشد مردم از موسیقی دفاع مقدس استقبال میکنند
به گزارش خبرنگار پلاک هشت؛ هنر، در تمامی دورانها آیینهای از باور و فرهنگ ملتها بوده است. در ایرانِ پس از انقلاب، موسیقی و بهویژه سرود، نهتنها ابزاری برای شور و هیجان، بلکه پلی میان ایمان، مقاومت و هویت ملی به شمار میرود. سرودهایی که در سالهای دفاع مقدس متولد شدند، همچنان در ذهن و دل مردم زندهاند و یادآور روزهاییاند که جوانان این سرزمین برای وطن جان دادند. در روزگاری که دشمنان ملت ایران میدان نبرد را از جبهههای خاکی به عرصههای رسانه، فضای مجازی و فرهنگ منتقل کردهاند، نقش هنرمندان متعهد دوچندان اهمیت یافته است.
«محمد گلریز» از چهرههای برجسته و ماندگار موسیقی انقلابی و دفاع مقدس است؛ خوانندهای که سرودهایی چون ای لشکر صاحبزمان، خجسته باد این پیروزی و دهها اثر ماندگار از او به یادگار مانده است. او در گفتگو با برنامه «پلاک هشت»، ضمن تأکید بر ضرورت احیای جریان موسیقی انقلابی، از کمتوجهی برخی نهادها به ظرفیتهای فرهنگی دفاع مقدس گلایه کرد و بر نقش رسانهها و هنرمندان جوان در ادامه دادن مسیر هنرمندان نسل اول انقلاب تأکید نمود. گفتگوی تفصیلی پیشرو، نگاهی دارد به دغدغهها و دیدگاههای این هنرمند پیشکسوت درباره نسبت هنر، ایمان و مقاومت.
سؤال: آقای گلریز، در سالهای اخیر بیشتر از گذشته درباره «جنگ فرهنگی» سخن گفته میشود. شما بهعنوان هنرمند پیشکسوت این عرصه، این جنگ را چگونه میبینید؟ گلریز: حقیقت این است که دشمن امروز همان دشمن دیروز است، فقط میدانش عوض شده. اگر روزی در جبههها با گلوله میجنگید، امروز با تصویر، صدا و رسانه میجنگد. ما در یک جنگ تمامعیار فرهنگی قرار داریم. رسانهها، فیلمها و شبکههای اجتماعی، سلاحهای جدید دشمن هستند. وقتی نتوانستند در میدان نظامی بر ملت ایران پیروز شوند، وارد عرصه فرهنگ شدند تا از درون ذهن و باور نسل جدید را تسخیر کنند. وظیفه ما تولید اثر هنری مؤثر است؛ اثری که امید و غیرت را زنده کند.
سؤال: به نظر شما نقش موسیقی در این میدان فرهنگی چیست؟
گلریز: موسیقی، تأثیرگذارترین زبان احساس و ایمان است. وقتی یک ملودی خوب با پیام درست همراه شود، از هزار سخنرانی تأثیرگذارتر است. ما باید سرودهای حماسی، آیینی و انقلابی را دوباره زنده کنیم. جوان امروز اگر با نغمههای الهامبخش آشنا شود، خودش مسیر را پیدا میکند. همین سرود «سلام فرمانده» نمونهای از تأثیر هنر جمعی و خالصانه است که جهانی شد.
سؤال: اشاره کردید به احیای سرودهای حماسی. چه موانعی در مسیر این احیا وجود دارد؟
گلریز: متأسفانه گاهی بیمهریها از درون است. بودجهها و امکانات فرهنگی کم شده، حمایتها هدفمند نیست. ما هنرمندان متعهد نباید فراموش شویم. در استانها استعدادهای زیادی وجود دارد که فقط نیاز به دیده شدن دارند. وقتی گروههای نوجوان در مدارس با اشتیاق سرودهای دفاع مقدس را میخوانند، یعنی هنوز بذر ایمان زنده است. باید از این حرکتها پشتیبانی کرد.
سؤال: در صحبتهایتان از سفر به استانهای مختلف و کار روی پروژههای فرهنگی گفتید. کمی درباره این فعالیتها توضیح میدهید؟
گلریز: بله، با گروهی از دوستان به چند استان رفتیم؛ از جمله گلستان و گیلان. هدف ما این بود که از ظرفیت فرهنگی هر استان استفاده کنیم. در هر منطقه شهدا، جانبازان و نمادهای تاریخی خاصی وجود دارد که میشود درباره آنها شعر و آهنگ ساخت. وقتی بچهها در مدارس شعر شهیدان شهر خود را میخوانند، هویتشان تقویت میشود. یکی از برنامههای ما تولید مجموعه سرودهایی با محوریت شهدای استانهاست.
سؤال: بعضی از آثار شما درباره شهیدان بزرگی چون باکری، تندگویان و همدانی است. این نوع تولیدات چه تأثیری بر جوانان دارد؟
گلریز: یاد و نام شهدا چراغ راه ماست. من وقتی برای شهید تندگویان یا شهید همدانی خواندم، حس کردم که این صدا ادامهای از روح آنهاست. جوانی که با این سرودها آشنا میشود، فقط یک ترانه نمیشنود، بلکه درس آزادگی و غیرت میگیرد. این همان جهاد تبیینی است که مقام معظم رهبری تأکید دارند. باید خاطرات شهدا را با زبان هنر بازگو کنیم تا نسل امروز بداند چه کسانی برای آرامش او جان دادند.
سؤال: برخی منتقدان میگویند موسیقی انقلابی در سالهای اخیر کمتر شنیده میشود. آیا با این نظر موافقید؟
گلریز: بله، تا حدی درست است. تولیدات پراکنده است و بعضی نهادها وظایف خود را جدی نمیگیرند. اما هنوز امید هست. جشنوارههایی مثل «آوای عشق» و برنامههایی نظیر «پلاک هشت» نشان داد که اگر ارادهای جدی وجود داشته باشد، مردم استقبال میکنند. موسیقی دفاع مقدس باید ماندگار باشد، همانطور که موسیقی سریال امام علی(ع) در ذهن همه مانده. هنر خوب هرگز فراموش نمیشود.
سؤال: به نظر شما چگونه میتوان جوانان امروز را بیشتر به سمت هنر انقلابی کشاند؟
گلریز: با احترام به ذوق و زبان نسل جدید. نباید از قالبهای کهنه استفاده کنیم، باید با همان محتوای اصیل، شکل جدید ارائه دهیم. مثلاً از موسیقیهای تلفیقی، نماهنگهای مدرن و فضای مجازی بهره ببریم. وقتی جوان حس کند حرف دلش را در قالب ایمان و هنر میشنود، جذب میشود. ما باید بین گذشته و آینده پل بزنیم، نه دیوار.
سؤال: سخن پایانی شما برای اهالی فرهنگ و رسانه چیست؟
گلریز: از همه رسانهها، نهادهای فرهنگی و فعالان حوزه هنر خواهش میکنم دفاع مقدس را فقط در تقویم نبینند، در زندگی مردم جاریاش کنند. اگر امروز ما در آرامش زندگی میکنیم، به برکت خون شهداست. پس کمترین وظیفه ما تولید اثر ماندگار برای نسلهای آینده است. هنر انقلاب نباید به حاشیه برود؛ چون هر جا هنر مؤمنانه حضور داشته، دشمن شکست خورده است.