به گزارش خبرنگار پلاک هشت، سینمای دفاع مقدس، از دهه ۶۰ تاکنون، یکی از پرتاثیرترین و در عین حال پرچالش‌ترین ژانرهای سینمای ایران بوده است. اگر در گذشته این سینما اغلب روایتگر رشادت‌ها و پیروزی‌های میدان نبرد بود، امروز با نگاهی تازه‌تر به عمق روانی شخصیت‌ها، پیامدهای جنگ و تأثیر آن بر نسل‌های بعد می‌پردازد. این گذار از روایت کلان به خرده‌روایت‌های انسانی، نیازمند صدایی تازه و نگاهی است که هم به گذشته احترام بگذارد و هم با زبان امروز حرف بزند. اما این تحول چگونه در حال رخ دادن است و هنرمندان نسل جدید چه تعریفی از این سینما دارند؟

دوری از کلیشه‌ها، لازمه سینمای دفاع مقدس است

علی آشتیانیپور، کارگردان فیلم «شکست خورده» در گفتگو با خبرنگار ما درباره انگیزه‌ خود درباره ساخت فیلمی در ژانر دفاع مقدس گفت: برای من دفاع مقدس یک «موضوع» تاریخی نیست، یک «موقعیت دراماتیک» فوق‌العاده است. موقعیتی که انسان را در مرز بین انتخاب‌های سخت و تعریف مفاهیمی مانند پیروزی و شکست قرار می‌دهد. در «شکست خورده» ما به دنبال قهرمان‌سازی نبودیم. به دنبال این بودیم که نشان دهیم یک رزمنده، در کنار تمام ایثارگری‌ها، می‌تواند ترس، تردید و آسیب‌های روحی داشته باشد. این همان چیزی است که نسل امروز را با شخصیت فیلم همراه می‌کند؛ نه پرچم‌های بزرگ، که نگاه‌های کوچک و عمیق.

وی درباره بزرگ‌ترین چالش شما در این مسیر اظهار داشت: دوری از کلیشه‌ها بزرگترین چالشم در این حوزه بود. اینکه بتوانی فضایی را خلق کنی که هم برای کهنه‌سربازان باورپذیر باشد و هم نسل جدید را که ممکن است حتی اطلاعات کمی از آن دوران داشته باشد، جذب کند. این عمل متعادل‌سازی سخت‌ترین بخش کار بود. ما از مشاوران زیادی که خودشان رزمنده بودند استفاده کردیم تا کوچک‌ترین جزئیات مانند لباس، صحنه و دیالوگ‌ها اصیل باشد.

باورپذیری و داستان‌گویی؛ نیاز سینمای دفاع مقدس امروز

 الناز شاکردوست، بازیگر فیلم «شکست خورده» درباره نقش خود در «شکست خورده» که یک پرستار در جبهه است بیان کرد: من به هیچ وجه تجربه مستقیمی از آن فضایی که بازی می‌کردم نداشتم. بنابراین پای صحبت‌ها و خاطرات واقعی پرستاران آن دوران نشستم. برای من جالب بود که بدانم آن زنان، فراتر از آن تصویر قهرمانانه‌ای که همیشه دیده می‌شود، چه ترس‌ها و آرزوهای شخصی داشتند. سعی کردم بازی‌ام یکدست و قهرمانه نباشد. گاهی خسته است، گاهی می‌ترسد، اما انتخاب می‌کند که بماند و این همان نقطه اوج انسانیت است.

وی درباره نیازهای سینمای دفاع مقدس امروز  خاطرنشان کرد: این سینما نیاز به باورپذیری و داستان‌گویی خوب دارد. نسل من به دیدن آثار سیاه‌و‌سفید و یک‌بعدی علاقه‌ای ندارد. ما به کاراکترهای چندلایه و داستان‌هایی نیاز داریم که در درجه اول یک «فیلم» خوب باشند، نه فقط یک «پیام» خوب. وقتی تکنیک و قصه‌گویی قوی باشد، آن پیام خودش به طور غیرمستقیم و ماندگارتر منتقل می‌شود.

بر اساس این گزارش آینده سینمای دفاع مقدس در گرو عبور از نگاه تک‌بعدی و روی آوردن به روایت‌های انسان‌محور و دارای عمق روان‌شناختی است. نسل جدید سینماگران، با احترام به گذشته، در پی ایجاد ارتباطی نو با مخاطب امروز هستند؛ ارتباطی که بر پایه قصه‌گویی قوی، شخصیت‌پردازی باورپذیر و پرهیز از شعار استوار شده است. به نظر می‌رسد «دفاع مقدس» نه به عنوان یک ژانر تاریخی که به عنوان یک منبع غنی برای خلق آثار جهانی و انسانی در حال بازتعریف است.